बेळगाव दूध संघाचा मोठा निर्णय! बायोगॅस प्रकल्पामुळे शेतकरी वीज निर्मितीत स्वयंपूर्ण
बेळगाव दूध संघ बायोगॅस प्रकल्प हा जिल्ह्यातील दूध उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आणि दूरदृष्टीचा निर्णय मानला जात आहे. गोठ्यातील शेणाचा प्रभावी वापर करून बायोगॅस, वीज आणि सेंद्रिय खत तयार करण्याचा मार्ग या प्रकल्पामुळे खुला होणार आहे. वाढते वीजदर, इंधनाचा खर्च आणि पर्यावरणीय आव्हाने लक्षात घेता हा उपक्रम ग्रामीण भागातील शाश्वत विकासाला नवी दिशा देणारा ठरू शकतो.
दूध व्यवसाय हा बेळगाव जिल्ह्यातील अनेक कुटुंबांच्या उत्पन्नाचा प्रमुख स्रोत आहे. अशा परिस्थितीत ऊर्जेवरील खर्च कमी करून अतिरिक्त उत्पन्नाचे पर्याय उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न या पायलट प्रकल्पातून करण्यात येत आहे.
बायोगॅस प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश
बेळगाव दूध संघाने सुरू केलेल्या पायलट प्रकल्पाचा मुख्य हेतू म्हणजे दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना ऊर्जा क्षेत्रात स्वावलंबी बनवणे. गोठ्यातील शेणापासून तयार होणारा बायोगॅस स्वयंपाकासाठी, जनरेटर चालवण्यासाठी तसेच लहान प्रमाणात वीज निर्मितीसाठी वापरता येऊ शकतो.
यामुळे ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांचा विजेवरील खर्च कमी होण्यास मदत होईल. त्याचबरोबर पारंपरिक इंधनावरील अवलंबित्वही घटण्याची शक्यता आहे.
शेतकऱ्यांना नेमका काय फायदा?
वीज खर्चात मोठी बचत
शेणापासून तयार होणाऱ्या बायोगॅसचा वापर केल्यामुळे घरगुती आणि शेतीतील काही ऊर्जेच्या गरजा पूर्ण करता येतील. परिणामी विजेचे बिल कमी होण्यास मदत होईल.
अतिरिक्त उत्पन्नाची संधी
बायोगॅस निर्मितीनंतर उरणारा स्लरी हा उत्कृष्ट दर्जाचा सेंद्रिय खत म्हणून वापरता येतो. यामुळे रासायनिक खतांचा खर्च कमी होऊन उत्पादन खर्चात बचत होऊ शकते.
स्वच्छ आणि पर्यावरणपूरक ऊर्जा
बायोगॅस हा हरित ऊर्जेचा महत्त्वाचा स्रोत आहे. त्यामुळे कार्बन उत्सर्जन कमी होण्यास मदत होते आणि ग्रामीण भागात स्वच्छतेलाही चालना मिळते.
म्हशीच्या दुधाच्या उत्पादनावर विशेष भर
दूध संघाच्या अध्यक्षा यांनी शेतकऱ्यांना म्हशीच्या दुधाचे उत्पादन वाढवण्याचे आवाहन केले आहे. बाजारात म्हशीच्या दुधाला तुलनेने अधिक मागणी आणि चांगला दर मिळत असल्याने शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्याची शक्यता आहे.
यासाठी दर्जेदार पशुपालन, संतुलित आहार आणि आधुनिक व्यवस्थापन पद्धती स्वीकारण्यावरही भर दिला जाणार आहे.
पर्यावरणासाठीही फायदेशीर
बायोगॅस प्रकल्पामुळे शेणाचा योग्य वापर होईल. उघड्यावर शेण साचल्यामुळे होणारे प्रदूषण कमी होईल. त्याचबरोबर मिथेन वायू नियंत्रित पद्धतीने वापरल्यामुळे पर्यावरणाचे संरक्षण करण्यास मदत होईल.
सेंद्रिय शेतीला चालना मिळाल्याने जमिनीची सुपीकता टिकवून ठेवण्यासही मदत होईल.
पायलट प्रकल्पानंतर जिल्हाभर विस्ताराची योजना
सुरुवातीला हा उपक्रम पायलट स्वरूपात सुरू केला जाणार आहे. त्याला सकारात्मक प्रतिसाद मिळाल्यास बेळगाव जिल्ह्यातील अधिक गावांमध्ये हा प्रकल्प राबवण्याची योजना आहे.
यशस्वी अंमलबजावणी झाल्यास इतर दूध संघांसाठीही हा आदर्श प्रकल्प ठरू शकतो.
ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला मिळणार नवे बळ
बायोगॅस, सेंद्रिय खत आणि ऊर्जा बचत या तिन्ही गोष्टींचा एकत्रित फायदा शेतकऱ्यांना मिळणार आहे. त्यामुळे उत्पादन खर्च कमी होऊन नफ्यात वाढ होण्याची शक्यता आहे.
यामुळे ग्रामीण भागात ऊर्जा स्वावलंबनासोबत पर्यावरण संवर्धन आणि शाश्वत शेतीला चालना मिळेल.
काय लक्षात ठेवावे?
बेळगाव दूध संघाचा बायोगॅस प्रकल्प हा शेतकऱ्यांना ऊर्जा स्वावलंबनाकडे नेणारा महत्त्वाचा उपक्रम आहे. गोठ्यातील शेणाचा वापर करून बायोगॅस, वीज आणि सेंद्रिय खत निर्मितीमुळे खर्चात बचत होण्याबरोबरच पर्यावरणालाही फायदा होणार आहे. पायलट प्रकल्प यशस्वी ठरल्यास हा उपक्रम संपूर्ण जिल्ह्यात विस्तारला जाऊ शकतो.

