महिलांसाठी राहण्यासाठी डेन्मार्क ठरला जगातील सर्वोत्तम देश
महिलांसाठी सुरक्षित, समान आणि सन्मानाने जीवन जगण्याच्या दृष्टीने डेन्मार्क हा जगातील सर्वोत्तम देश ठरला आहे. Georgetown Institute for Women, Peace and Security (GIWPS) आणि Peace Research Institute Oslo (PRIO) यांनी संयुक्तपणे प्रसिद्ध केलेल्या Women, Peace and Security (WPS) Index 2025/26 मध्ये डेन्मार्कने 0.939 गुणांसह प्रथम क्रमांक पटकावला आहे.
या निर्देशांकामध्ये जगातील 181 देशांचे मूल्यमापन करण्यात आले असून, महिलांच्या जीवनमानावर प्रभाव टाकणाऱ्या विविध घटकांचा सखोल अभ्यास करण्यात आला आहे.
WPS Index म्हणजे काय?
Women, Peace and Security (WPS) Index हा महिलांच्या जीवनमानाचे मोजमाप करणारा जागतिक निर्देशांक आहे. यामध्ये तीन प्रमुख निकषांचा विचार केला जातो.
- Inclusion (समावेशन): शिक्षण, रोजगार, आर्थिक सहभाग आणि राजकीय प्रतिनिधित्व.
- Justice (न्याय): कायदेशीर समानता, महिलांचे हक्क आणि भेदभावावरील कायदे.
- Security (सुरक्षितता): महिलांची वैयक्तिक सुरक्षितता, घरगुती हिंसा, संघर्षाचा परिणाम आणि सामाजिक सुरक्षा.
या सर्व निकषांवर आधारित प्रत्येक देशाला 0 ते 1 दरम्यान गुण दिले जातात.
महिलांसाठी सर्वोत्तम 10 देश
| क्रमांक | देश | गुण |
|---|---|---|
| 1 | डेन्मार्क | 0.939 |
| 2 | आइसलँड | 0.932 |
| 3 | नॉर्वे | 0.924 |
| 3 | स्वीडन | 0.924 |
| 5 | फिनलंड | 0.921 |
| 6 | लक्झेंबर्ग | 0.918 |
| 7 | बेल्जियम | 0.912 |
| 8 | नेदरलँड्स | 0.905 |
| 9 | ऑस्ट्रिया | 0.902 |
| 10 | न्यूझीलंड | 0.901 |
या अहवालातील विशेष बाब
अहवालानुसार, जगातील अनेक देशांमध्ये महिलांच्या हक्कांमध्ये प्रगती झाली असली तरी संघर्ष, आर्थिक असमानता आणि महिलांवरील हिंसा ही अजूनही गंभीर आव्हाने आहेत. नॉर्डिक देशांमध्ये महिलांसाठी समान संधी, उच्च दर्जाच्या आरोग्य सेवा, उत्तम शिक्षण व्यवस्था आणि मजबूत सामाजिक सुरक्षा यामुळे हे देश सातत्याने अव्वल स्थानावर राहिले आहेत.
हा निर्देशांक का महत्त्वाचा?
WPS Index हा केवळ सुरक्षिततेचा निर्देशांक नाही. महिलांच्या जीवनाच्या प्रत्येक महत्त्वाच्या पैलूचा विचार करून देशांची क्रमवारी निश्चित केली जाते. त्यामुळे महिला सक्षमीकरण आणि समानतेबाबत एखादा देश किती प्रगत आहे, याचे वास्तव चित्र या अहवालातून समोर येते.
निष्कर्ष
Women, Peace and Security Index 2025/26 मध्ये डेन्मार्कने पुन्हा एकदा महिलांसाठी राहण्याच्या दृष्टीने सर्वोत्तम देश म्हणून स्थान मिळवले आहे. महिलांच्या समानता, सुरक्षितता आणि सामाजिक सहभागाच्या क्षेत्रात नॉर्डिक देशांनी जगासमोर आदर्श निर्माण केला असल्याचे या अहवालातून स्पष्ट होते.
स्रोत
- Georgetown Institute for Women, Peace and Security (GIWPS)
- Peace Research Institute Oslo (PRIO)
- Women, Peace and Security Index 2025/26
