बेळगावमध्ये 90 हजारांहून अधिक भटकी कुत्री; ABC केंद्रांना जागेचा अडथळा

 बेळगावमध्ये भटक्या कुत्र्यांची संख्या 90 हजारांवर! शहरातच 20 हजारांहून अधिक; ABC केंद्रांचा मार्ग मात्र जागेअभावी अडला

बेळगावमध्ये 90 हजारांहून अधिक भटकी कुत्री; ABC केंद्रांना जागेचा अडथळा

बेळगाव : जिल्ह्यातील भटक्या कुत्र्यांची वाढती संख्या प्रशासनासमोर मोठे आव्हान बनली आहे. पशुसंवर्धन आणि आरोग्य विभागाच्या माहितीनुसार, बेळगाव जिल्ह्यात 90 हजारांहून अधिक भटकी कुत्री असून, त्यापैकी 20 हजारांहून अधिक कुत्री बेळगाव शहरात असल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्याचवेळी कुत्रा चावण्याच्या घटनांमध्येही सातत्याने वाढ होत असल्याने नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न गंभीर बनला आहे.

भटक्या कुत्र्यांची संख्या नियंत्रित करण्यासाठी बेळगाव शहर महापालिकेसह जिल्ह्यातील विविध स्थानिक स्वराज्य संस्थांनी प्राणी जन्मनियंत्रण (Animal Birth Control - ABC) केंद्रे उभारण्याची तयारी केली आहे. मात्र, या केंद्रांसाठी योग्य जागा निश्चित करण्यात स्थानिक विरोधाचा मोठा अडथळा निर्माण झाला आहे.

50 लाखांची तरतूद; तरीही केंद्राचा प्रश्न कायम

बेळगाव शहर महापालिकेने ABC केंद्रासाठी 50 लाख रुपयांची तरतूद केली आहे. काही महिन्यांपूर्वी शहराच्या बाहेरील के.के. कोप्पा परिसरात ABC केंद्र सुरू करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला होता. मात्र, स्थानिक नागरिकांनी विरोध केल्यानंतर तेथील कामकाज थांबवावे लागले.

यानंतर महापालिकेने पर्यायी जागेचा शोध सुरू केला. कणबर्गी, मलमारुती लेआउट आणि कांग्राळी परिसरातही केंद्रांसाठी जागा निश्चित करण्याचे प्रयत्न झाले. मात्र, या ठिकाणीही नागरिक, ग्रामपंचायती आणि स्थानिक पातळीवरील काही घटकांकडून विरोध झाल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

नागरिकांच्या नेमक्या काय आहेत चिंता?

कणबर्गी येथील रहिवासी सचिन पाटील यांनी ABC केंद्राबाबत चिंता व्यक्त केली. अशा केंद्रामुळे दुर्गंधी, आजारांचा धोका आणि कुत्र्यांच्या भुंकण्यामुळे परिसरातील नागरिकांना त्रास होण्याची शक्यता असल्याचे त्यांनी सांगितले.

विशेषतः लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या सुरक्षिततेबाबत स्थानिकांनी चिंता व्यक्त केली आहे. तसेच इतर भागांतील भटकी कुत्री या केंद्रात आणून ठेवल्यास आपल्या परिसरातील समस्या वाढू शकते, अशी भीतीही नागरिकांनी व्यक्त केली आहे.

यासंदर्भात ग्रामस्थांनी महापालिकेकडे निवेदन सादर केले आहे.

वैज्ञानिक पद्धतीने केंद्रे उभारण्याचा महापालिकेचा दावा

महापालिका अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, ABC केंद्रे वैज्ञानिक पद्धतीने आणि आवश्यक खबरदारीच्या उपाययोजनांसह विकसित केली जाणार आहेत. केंद्रांमध्ये स्वच्छता, उपचार आणि व्यवस्थापनाची योग्य व्यवस्था ठेवण्याचे नियोजन आहे.

नागरिकांच्या शंकांचे निरसन करण्यासाठी प्रशासनाकडून चर्चा करण्याचे प्रयत्न करण्यात आले आहेत. मात्र, अनेक ठिकाणी स्थानिक विरोध कायम असल्याने जागेचा प्रश्न अद्याप सुटलेला नाही.

कुत्रे पकडण्याची मोहीमही सुविधांअभावी अडचणीत

बेळगाव शहरात भटक्या कुत्र्यांना पकडण्यासाठी महापालिकेकडून मोहीम राबवली जाते. मात्र, पकडलेल्या कुत्र्यांवर उपचार करण्यासाठी तसेच त्यांना आवश्यक काळासाठी ठेवण्यासाठी पुरेशा सुविधा उपलब्ध नसल्याने ही मोहीम सातत्याने राबवण्यात अडचणी येत आहेत.

जिल्ह्यातील इतर नगरपरिषदा, नगरपालिका आणि नगरपंचायतींसमोरही अशाच प्रकारच्या अडचणी असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

बेळगाव महापालिकेसह जिल्ह्यातील चार नगरपरिषदा, 14 नगरपालिका आणि 19 नगरपंचायतींसाठी भटक्या कुत्र्यांच्या नियंत्रणासाठी निधीची तरतूद करण्यात आली आहे. मात्र, प्रत्यक्षात ABC केंद्रांसाठी जागा उपलब्ध होत नसल्याने योजनांच्या अंमलबजावणीला अपेक्षित वेग मिळत नाही.

जागेसाठी जिल्हा प्रशासनाच्या मदतीची अपेक्षा

ABC केंद्रांसाठी योग्य जागा निश्चित करण्यासाठी अनेक स्थानिक स्वराज्य संस्था आता जिल्हा प्रशासनाच्या मदतीची अपेक्षा करत आहेत. स्थानिक नागरिकांच्या आक्षेपांचा विचार करून योग्य जागा उपलब्ध झाल्यास भटक्या कुत्र्यांच्या संख्येवर नियंत्रण मिळवण्याच्या प्रयत्नांना वेग येऊ शकतो.

कुत्रा चावल्यानंतर उपचाराकडे दुर्लक्ष नको

दरम्यान, सरकारी रुग्णालयांमध्ये कुत्रा चावल्याच्या घटनांमध्ये वाढ होत असल्याचे जिल्हा आरोग्य अधिकारी ईश्वर गाडाड यांनी सांगितले.

कुत्रा चावल्यानंतर उपचाराकडे दुर्लक्ष केल्यास रेबीजचा धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी कुत्रा चावल्यानंतर तातडीने वैद्यकीय उपचार घ्यावेत आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार अँटी-रेबीज लसीकरणाचा पूर्ण कोर्स घ्यावा, असे आवाहन त्यांनी केले.

पर्यायी जागेचा शोध सुरू

महापालिका आयुक्त कार्तिक एम. यांनी सांगितले की, ABC केंद्रांसाठी काही जागा निश्चित करण्याचे प्रयत्न करण्यात आले होते. मात्र, स्थानिक पातळीवरील विरोधामुळे प्रकल्प पुढे नेता आला नाही.

आता महापालिका प्रशासनाकडून पर्यायी जागा आणि इतर व्यवहार्य उपायांचा शोध सुरू आहे.

नागरिकांची सुरक्षितता आणि भटक्या कुत्र्यांचे नियंत्रण यामध्ये समतोल साधण्याचे आव्हान

बेळगाव जिल्ह्यात भटक्या कुत्र्यांची मोठी संख्या आणि कुत्रा चावण्याच्या वाढत्या घटना पाहता हा प्रश्न आता नागरिकांच्या सुरक्षिततेशी थेट जोडला गेला आहे. दुसरीकडे, ABC केंद्रांना स्थानिक पातळीवर होणारा विरोध प्रशासनासाठी नवी अडचण ठरत आहे.

त्यामुळे स्थानिक नागरिकांच्या चिंतेचा विचार करून, वैज्ञानिक पद्धतीने आणि योग्य नियोजनासह ABC केंद्रे उभारणे हा बेळगाव प्रशासनासमोरील पुढचा महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे.