अनुदानित शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांची हजेरी आता डिजिटल होणार; ‘निरंतर’ ॲपच्या वापराबाबत शिक्षण विभागाचा महत्त्वाचा निर्णय
बेळगाव : कर्नाटकातील सरकारी शाळांनंतर आता अनुदानित शाळांमध्येही विद्यार्थ्यांची डिजिटल उपस्थिती नोंदवण्याची प्रक्रिया अधिक व्यापक करण्यात येत आहे. ‘निरंतर’ या AI-आधारित चेहरा ओळख तंत्रज्ञानाचा वापर करून विद्यार्थ्यांची हजेरी नोंदवण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
शिक्षण विभागाच्या या डिजिटल प्रणालीमुळे विद्यार्थ्यांची उपस्थिती अधिक अचूकपणे नोंदवता येणार असून, नियमित गैरहजर राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांची माहितीही उपलब्ध होण्यास मदत होणार आहे. कर्नाटक सरकारने सरकारी तसेच अनुदानित शाळांसाठी ‘निरंतर’ कार्यक्रमांतर्गत चेहरा ओळख आधारित उपस्थिती प्रणाली सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
‘निरंतर’ ॲपमधून कशी होणार हजेरी?
या प्रणालीमध्ये मोबाईल ॲपच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांची उपस्थिती नोंदवली जाते. उपलब्ध माहितीनुसार, ही प्रणाली AI आणि Facial Recognition Technology वर आधारित आहे. विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्याची माहिती प्रणालीद्वारे ओळखून उपस्थितीची नोंद केली जाते.
ही व्यवस्था Student Achievement Tracking System (SATS) सोबत जोडण्यात आली आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या उपस्थितीची माहिती डिजिटल पद्धतीने उपलब्ध होण्यास मदत होते.
अनुदानित शाळांवरही लक्ष
‘निरंतर’ प्रणालीचा उद्देश केवळ हजेरी नोंदवणे एवढाच नसून, विद्यार्थ्यांच्या उपस्थितीशी संबंधित सरकारी योजनांच्या अंमलबजावणीसाठी अधिक अचूक माहिती उपलब्ध करून देणे हा आहे.
विद्यार्थ्यांची उपस्थिती, मध्यान्ह भोजनासारख्या योजनांतील लाभार्थी माहिती आणि इतर शैक्षणिक योजनांचे निरीक्षण करण्यासाठी डिजिटल डेटा उपयोगी ठरू शकतो. त्यामुळे शाळांमधील नोंदी अधिक पारदर्शक करण्याचा प्रयत्न या प्रणालीमागे आहे.
शिक्षकांचे काम कमी होण्याची अपेक्षा
पारंपरिक पद्धतीने हजेरी नोंदविण्यासाठी लागणारा वेळ कमी करण्याचा उद्देशही या प्रणालीमागे आहे. 2026 मध्ये कर्नाटकात ‘निरंतर’ प्रणालीच्या अंमलबजावणीचा विस्तार करताना एका वर्गाचा फोटो घेऊन अनेक विद्यार्थ्यांची उपस्थिती एकाच वेळी नोंदविण्याची पद्धत वापरण्याची माहिती समोर आली आहे. यामुळे शिक्षकांचा प्रशासकीय वेळ कमी होऊन अध्यापनासाठी अधिक वेळ मिळण्याची अपेक्षा आहे.
बेळगावमधील शाळांसाठी काय बदलणार?
बेळगाव जिल्ह्यातील सरकारी आणि अनुदानित शाळांमध्ये डिजिटल उपस्थिती व्यवस्थेची अंमलबजावणी झाल्यास शाळांना विद्यार्थ्यांची दैनंदिन उपस्थिती ऑनलाइन नोंदवावी लागेल.
यामुळे कागदी हजेरीवर अवलंबित्व कमी होऊन विद्यार्थ्यांच्या उपस्थितीचा डिजिटल रेकॉर्ड उपलब्ध होण्यास मदत होईल. विशेषतः नियमित गैरहजेरीचे प्रमाण ओळखणे आणि शासकीय योजनांसाठी पात्र विद्यार्थ्यांची माहिती अचूक ठेवणे सोपे होऊ शकते.
पालक आणि विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाचे
‘निरंतर’ प्रणाली ही चेहरा ओळख तंत्रज्ञानावर आधारित असल्याने विद्यार्थ्यांच्या डिजिटल डेटाच्या सुरक्षिततेचा मुद्दाही महत्त्वाचा आहे. कर्नाटकातील संबंधित प्रणालीमध्ये चेहऱ्याच्या डेटाचे एन्क्रिप्टेड युनिक आयडीमध्ये रूपांतर करण्याची व्यवस्था असल्याचे शिक्षण विभागाशी संबंधित अहवालांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.
त्यामुळे शाळांनी प्रणालीचा वापर करताना विभागाने दिलेल्या अधिकृत मार्गदर्शक सूचना, डेटा-सुरक्षा नियम आणि तांत्रिक प्रक्रियेचे पालन करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
‘निरंतर’ प्रणालीचा उद्देश काय?
- विद्यार्थ्यांची डिजिटल उपस्थिती नोंदवणे
- नियमित गैरहजर विद्यार्थ्यांची माहिती मिळवणे
- हजेरी नोंदी अधिक अचूक करणे
- शिक्षकांचा प्रशासकीय वेळ कमी करणे
- सरकारी शैक्षणिक योजनांसाठी अचूक डेटा उपलब्ध करणे
- मध्यान्ह भोजनासारख्या योजनांच्या अंमलबजावणीवर अधिक प्रभावी देखरेख ठेवणे
थोडक्यात : कर्नाटकातील शिक्षण व्यवस्था अधिक डिजिटल करण्याच्या दिशेने ‘निरंतर’ हा महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. सरकारी शाळांसोबत अनुदानित शाळांमध्येही या प्रणालीचा विस्तार झाल्याने विद्यार्थ्यांची उपस्थिती नोंदवण्याची पद्धत अधिक तंत्रज्ञानाधारित होणार आहे.
स्रोत: उपलब्ध वृत्तपत्रातील वृत्तांकन; कर्नाटक शालेय शिक्षण विभागाशी संबंधित सार्वजनिक माहितीनुसार.
📲 अशाच महत्त्वाच्या शिक्षण आणि कर्नाटकातील ताज्या अपडेट्ससाठी AdhiraVerse ला Follow करा!📖 हे सुद्धा वाचा:
