अंगारकी संकष्टी चतुर्थी 2026: 29 सप्टेंबरला गणपतीची विशेष आराधना; बेळगावमध्ये चंद्रोदय किती वाजता?
गणपती बाप्पाच्या भक्तांसाठी मंगळवार, 29 सप्टेंबर 2026 हा विशेष दिवस आहे. या दिवशी विघ्नराज संकष्टी चतुर्थी येत असून, संकष्टी चतुर्थी मंगळवारी आल्यामुळे तिला अंगारकी संकष्टी चतुर्थी असे म्हटले जाते.
संकष्टी चतुर्थीला श्री गणेशाची पूजा, उपवास आणि चंद्रोदयानंतर व्रताची सांगता करण्याची परंपरा आहे. विशेषतः महाराष्ट्र आणि दक्षिण भारतातील अनेक भागांत संकष्टी चतुर्थी श्रद्धेने पाळली जाते. 29 सप्टेंबर 2026 च्या पंचांगानुसार ही आश्विन कृष्ण चतुर्थी आणि विघ्नराज संकष्टी आहे.
अंगारकी संकष्टी चतुर्थी म्हणजे काय?
हिंदू पंचांगात प्रत्येक चांद्र महिन्यात कृष्ण पक्षातील चतुर्थीला संकष्टी चतुर्थी पाळली जाते. ही चतुर्थी जर मंगळवारी आली, तर तिला अंगारकी चतुर्थी किंवा अंगारकी संकष्टी चतुर्थी म्हणतात.
श्री गणेशाला विघ्नहर्ता म्हणून मानले जाते. त्यामुळे संकष्टीच्या दिवशी गणपतीची आराधना करून अडथळे दूर व्हावेत, बुद्धी, शांती आणि सकारात्मकता लाभावी, अशी भक्तांची श्रद्धा आहे.
अंगारकी संकष्टी चतुर्थी 2026 कधी आहे?
अंगारकी संकष्टी चतुर्थी — मंगळवार, 29 सप्टेंबर 2026
या दिवसाची महत्त्वाची माहिती:
- तारीख: 29 सप्टेंबर 2026
- वार: मंगळवार
- संकष्टीचे नाव: विघ्नराज संकष्टी
- पक्ष: कृष्ण पक्ष
- तिथी: चतुर्थी
- चतुर्थी प्रारंभ: 29 सप्टेंबर, सायंकाळी 5:09
- चतुर्थी समाप्ती: 30 सप्टेंबर, दुपारी 2:55
- बेळगाव चंद्रोदय: रात्री सुमारे 8:19
- उपवास: सूर्योदयापासून चंद्रोदयापर्यंत पाळण्याची परंपरा
बेळगावसाठी उपलब्ध स्थानिक पंचांगानुसार 29 सप्टेंबरला विघ्नराज संकष्टी असून चंद्रोदयाची वेळ सुमारे रात्री 8:19 आहे. शहरानुसार चंद्रोदयाची वेळ बदलत असल्याने इतर ठिकाणच्या भाविकांनी आपल्या स्थानिक पंचांगातील वेळ पाहावी.
बेळगावमध्ये संकष्टीचा उपवास कधी सोडायचा?
संकष्टी चतुर्थीचा उपवास साधारणपणे सूर्योदयापासून चंद्रोदयापर्यंत केला जातो.
बेळगावमध्ये 29 सप्टेंबर 2026 रोजी चंद्रोदय सुमारे रात्री 8:19 वाजता आहे. चंद्रदर्शन झाल्यानंतर परंपरेनुसार चंद्राला अर्घ्य देऊन श्री गणेशाची पूजा, आरती आणि नैवेद्य केल्यानंतर उपवास सोडला जातो.
महत्त्वाची टीप: चंद्रोदयाची वेळ शहरानुसार बदलते. त्यामुळे बेळगावबाहेरील भाविकांनी आपल्या शहराचा स्थानिक पंचांग तपासावा.
संकष्टी चतुर्थीचा उपवास कसा करावा?
संकष्टीचा उपवास प्रत्येक कुटुंबात आणि प्रदेशात वेगवेगळ्या पद्धतीने केला जाऊ शकतो.
सामान्यतः सकाळी स्नान करून श्री गणेशाचे स्मरण केले जाते आणि दिवसभर उपवास किंवा फलाहार केला जातो. काही भक्त निर्जल उपवास करतात, तर काहीजण फळे, दूध किंवा उपवासाचे पदार्थ घेतात.
कठोर उपवास करणे प्रत्येकासाठी आवश्यक किंवा योग्य असेलच असे नाही. आरोग्याची परिस्थिती, वय आणि वैयक्तिक गरज लक्षात घेऊन उपवासाची पद्धत निवडणे योग्य आहे.
अंगारकी संकष्टीला गणपतीची पूजा कशी करावी?
संकष्टीच्या दिवशी साधी आणि श्रद्धेने केलेली गणेशपूजाही करता येते.
पूजेसाठी आवश्यक वस्तू
- श्री गणेशाची मूर्ती किंवा फोटो
- दूर्वा
- फुले
- धूप आणि दीप
- फळे
- नारळ
- मोदक किंवा लाडू
- नैवेद्य
- पाणी
सर्वप्रथम पूजेची जागा स्वच्छ करून गणपतीची स्थापना किंवा मूर्तीसमोर आसन मांडावे. दिवा आणि धूप लावावा. गणपतीला दूर्वा व फुले अर्पण करावीत. त्यानंतर नैवेद्य दाखवून गणपतीची आरती करावी.
कुटुंबाच्या परंपरेनुसार संकष्टी व्रतकथा, गणपती अथर्वशीर्ष किंवा गणेश स्तोत्राचे पठण केले जाऊ शकते.
श्री गणेशाचा सोपा मंत्र
ॐ गं गणपतये नमः
हा गणेश मंत्र भक्त आपल्या श्रद्धेनुसार जप करू शकतात.
संकष्टीला गणपतीला काय नैवेद्य दाखवावा?
श्री गणेशाच्या पूजेत मोदक, लाडू, फळे, नारळ आणि दूर्वा यांचा वापर अनेक ठिकाणी केला जातो.
मात्र पूजा करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर साहित्य असणे आवश्यक नाही. उपलब्ध वस्तूंमधून साधी पूजा करून श्रद्धेने गणपतीचे स्मरण करणे महत्त्वाचे मानले जाते.
चंद्रोदयानंतर काय करावे?
संकष्टी चतुर्थीच्या व्रतात चंद्रदर्शनाला महत्त्व दिले जाते.
चंद्रोदय झाल्यानंतर परंपरेनुसार:
- चंद्राचे दर्शन घ्यावे.
- चंद्राला अर्घ्य द्यावे.
- श्री गणेशाची पूजा करावी.
- गणपतीची आरती करावी.
- नैवेद्य दाखवावा.
- त्यानंतर आपल्या कुटुंबाच्या परंपरेनुसार उपवास सोडावा.
वेगवेगळ्या भागांमध्ये आणि कुटुंबांमध्ये पूजेच्या पद्धतींमध्ये फरक असू शकतो.
अंगारकी संकष्टीला काय करावे?
या दिवशी अनेक भक्त धार्मिक उपासना, जप, ध्यान आणि गणेशपूजेला प्राधान्य देतात.
दिवसभर शक्य असल्यास शांत वातावरण ठेवणे, अनावश्यक वाद टाळणे, गरजू व्यक्तीला मदत करणे आणि आपल्या श्रद्धेनुसार गणपतीचे स्मरण करणे अशी साधी आचरणे करता येतात.
अंगारकी संकष्टीचे महत्त्व
अंगारकी संकष्टीला विशेष धार्मिक महत्त्व असल्याचे भक्तीय परंपरेत मानले जाते. मंगळवारी येणारी संकष्टी असल्यामुळे या दिवसाला विशेष नाव मिळाले आहे.
श्री गणेशाला बुद्धी, विवेक आणि विघ्नहर्ता या स्वरूपात पूजले जाते. त्यामुळे या दिवशी गणपतीची आराधना करून जीवनातील अडथळे दूर व्हावेत आणि सुख-शांती लाभावी, अशी भक्तांची भावना असते.
ही धार्मिक श्रद्धा असून तिचे पालन व्यक्तीच्या श्रद्धा आणि कुटुंबाच्या परंपरेनुसार केले जाते.
अंगारकी संकष्टी दरवर्षी कधी असते?
अंगारकी संकष्टीची तारीख दरवर्षी एकच नसते. ज्या वर्षी संकष्टी चतुर्थी मंगळवारी येते, त्या दिवशी तिला अंगारकी संकष्टी म्हटले जाते.
म्हणून पुढील वर्षांत अंगारकी संकष्टीची तारीख शोधताना त्या वर्षाचे पंचांग पाहणे आवश्यक आहे.
तसेच संकष्टीच्या दिवशी उपवासाची तारीख आणि चंद्रदर्शनाची वेळ स्थानानुसार बदलू शकते. त्यामुळे स्थानिक शहराचा पंचांग वेळ तपासणे महत्त्वाचे आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
अंगारकी संकष्टी चतुर्थी 2026 कधी आहे?
मंगळवार, 29 सप्टेंबर 2026 रोजी अंगारकी संकष्टी चतुर्थी आहे. ही विघ्नराज संकष्टी म्हणून नोंदली आहे.
29 सप्टेंबर 2026 ची संकष्टी कोणती आहे?
29 सप्टेंबर 2026 ची संकष्टी विघ्नराज संकष्टी आहे.
बेळगावमध्ये 29 सप्टेंबरला चंद्रोदय किती वाजता आहे?
बेळगावमध्ये चंद्रोदयाची वेळ सुमारे रात्री 8:19 वाजता आहे.
अंगारकी संकष्टीला उपवास कधी सोडतात?
परंपरेनुसार चंद्रोदयानंतर गणपतीची पूजा आणि चंद्राला अर्घ्य दिल्यानंतर उपवास सोडला जातो.
अंगारकी संकष्टी मंगळवारीच का म्हणतात?
संकष्टी चतुर्थी मंगळवारी आली की तिला अंगारकी संकष्टी चतुर्थी असे म्हटले जाते.
संकष्टीच्या दिवशी काय खाऊ शकतो?
उपवासाची पद्धत व्यक्ती आणि कुटुंबाच्या परंपरेनुसार बदलते. काहीजण फलाहार, दूध किंवा उपवासाचे पदार्थ घेतात, तर काहीजण निर्जल उपवास करतात. आरोग्याच्या दृष्टीने कठोर उपवास शक्य नसल्यास योग्य पर्याय निवडणे महत्त्वाचे आहे.
शेवटी...
अंगारकी संकष्टी हा गणपतीभक्तांसाठी श्रद्धा, संयम आणि प्रार्थनेचा दिवस आहे. उपवास किती कठीण केला यापेक्षा मनापासून केलेली प्रार्थना, चांगले आचरण आणि सकारात्मक विचार यांना महत्त्व देणे हा या दिवसाचा सुंदर संदेश मानता येईल.
विघ्नहर्ता श्री गणेश आपल्या सर्वांच्या जीवनात सुख, शांती, बुद्धी आणि सकारात्मकता घेऊन येवो, हीच प्रार्थना.
गणपती बाप्पा मोरया! 🙏🚩
.jpg)